Σε περιόδους έντονων ορμονικών μεταβολών είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν:
• άγχος
• ευερεθιστότητα
• θλίψη ή μελαγχολία
• δυσκολία συγκέντρωσης
• προβλήματα ύπνου
Αυτό μπορεί να συμβεί στην εφηβεία, πριν την περίοδο, μετά τον τοκετό, αλλά και στην περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Δεν βιώνουν όλοι τα ίδια συμπτώματα – κάποιοι άνθρωποι είναι πιο ευαίσθητοι στις ορμονικές αλλαγές, ενώ άλλοι τις περνούν πιο ήπια.
Σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι δεν ευθυνόμαστε εμείς για όσα νιώθουμε. Πρόκειται για βιολογικές διαδικασίες που μπορούν να υποστηριχθούν θεραπευτικά.
Όταν το στρες παραμένει στο σώμα
Το σώμα μας διαθέτει ένα φυσικό σύστημα αντιμετώπισης του στρες. Όταν αγχωνόμαστε, απελευθερώνεται κορτιζόλη – η λεγόμενη «ορμόνη του στρες». Σε μικρές δόσεις μας βοηθά να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της ημέρας.
Όταν όμως το στρες είναι συνεχές, η κορτιζόλη αρχίζει να επιβαρύνει τον οργανισμό. Μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη συγκέντρωση, τη μνήμη και φυσικά τη διάθεση. Γι’ αυτό η φροντίδα του στρες –σωματικά και ψυχολογικά– είναι τόσο σημαντική.
Ορμόνες που μας προστατεύουν
Κάποιες ορμόνες φαίνεται να έχουν πιο προστατευτικό ρόλο. Τα οιστρογόνα μπορούν να ενισχύσουν τη διάθεση, η οξυτοκίνη συνδέεται με συναισθήματα τρυφερότητας και ασφάλειας, ενώ η ισορροπία των ορμονών του θυρεοειδούς επηρεάζει την ενέργεια και την αντοχή.
Όταν υπάρχει ανισορροπία, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα που μοιάζουν με άγχος ή κατάθλιψη. Για αυτό και πολλές φορές οι γιατροί προτείνουν έλεγχο ορμονών, όταν υπάρχουν έντονες μεταβολές στη διάθεση.
Τι μπορούμε να κάνουμε
Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε όλα αυτά μόνοι μας. Χρήσιμα βήματα μπορεί να είναι:
• συζήτηση με γιατρό όταν υπάρχουν έντονες αλλαγές
• ψυχοθεραπεία για κατανόηση και υποστήριξη
• σταθερή ρουτίνα ύπνου
• ήπια, τακτική άσκηση
• περιορισμός καφεΐνης και αλκοόλ
• στήριξη από ανθρώπους που εμπιστευόμαστε
Στην ψυχοθεραπεία μπορούμε να μάθουμε πώς λειτουργεί το σώμα μας, να αναγνωρίζουμε εγκαίρως τα σημάδια και να βρίσκουμε τρόπους διαχείρισης της καθημερινότητας.
Οι ορμόνες μπορούν να επηρεάσουν βαθιά τη διάθεση, τη σκέψη και τη συμπεριφορά μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι «δεν τα καταφέρνουμε». Σημαίνει ότι ο οργανισμός βρίσκεται σε μία φάση αλλαγής και χρειάζεται φροντίδα.
Με ενημέρωση, υποστήριξη και τις κατάλληλες παρεμβάσεις, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και να κινηθούμε με περισσότερη ηρεμία και τρυφερότητα απέναντι σε όσα βιώνουμε.